فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
798
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
اثناى . . . المَدَّة - [ مدّ ] : اسم مرة از ( مَدَّ ) است ، قلمرا يك بار براى نوشتن بدوات زدن ، علامتى است بدين شكل ( آ ) كه بر روى الف مقصوره در مىآورند . المِدَّة - [ مدّ ] : اسم نوع از ( مَدَّ ) است ، چركى روى زخم . المُدَّثر - [ دثر ] : به معناى ( المُتَدثر ) است و اصل آن مُتْدَثِر بوده كه تاء در دال ادغام شده است . المِدْجان - [ دجن ] ، « ليلةٌ مِدجان » : شبى تاريك المُدَجَّج - [ دجّ ] : مرد سراپا مسلَّح ؛ « مُدَجَّجٌ بالسلاح » : سر تا پا مسلح است ، خار پشت . المُدَجِّج - [ دجّ ] : مرادف ( المُدجَّج ) است . المُدْجِنَة - [ دجن ] من السحاب : ابر پر باران . مَدَحَ - - مَدْحاً ه : او را ثنا گفت . مَدَّحَ - تَمْدِيحاً [ مدح ] ه : مرادف ( مَدَحَة ) است . المِدْحَة - ج مِدَح : اسم است از ( مَدَحَ ) ، آنچه كه با آن مدح كنند . المَدْحَضَة - [ دحض ] : لغزش و پرتگاه . المَدْحُور - [ دحر ] : مفع . المَدْحُوس - [ دحس ] : آنكه انگشت او ريشه در آورده باشد . المَدْحُوسة - [ دحس ] : « إصبع مَدْحُوسَةٌ » : انگشتى كه ريشه در آورده است . المُدْخَل - [ دخل ] : مفع ، مرد پست و لئيم . المَدْخَل - [ دخل ] : دخول ، جاى داخل شدن . المَدْخَن - [ دخن ] : دودگير ، جاييكه از آن دود خارج شود . المَدْخَنَة - [ دخن ] : دود كش . المِدْخَنَة - ج مَدَاخِن [ دخن ] : منقل ، آتش دان ، سوراخ ديوار كه از آن دود خارج شود . الْمَدْخُول - [ دخل ] : مفع ، كسى كه در عقل او خدشه وارد شده باشد ، لاغر و ناتوان ، - ج مَدَاخيل : مورد ، محصول ، ايراد ، دانههاى غذائى . المَدَد - [ مدّ ] : كمك و مساعدت ؛ « امددتُه بِمَددٍ » او را نيرومند كردم . مَدَّدَ - تَمْدِيداً [ مدّ ] الشيءَ : چيزى را پهن كرد و گسترد . مَدَرَ - - مُدْراً المكانَ : مكان را گِل كارى كرد ، - الحوضَ : سنگهاى حوض را با گل خالص بنائى كرد . مَدِرَ - - مَدَراً : شكم او بزرگ و چاق شد . مَدَّرَ - تَمْدِيراً [ مدر ] المكانَ : آن مكان را گل اندود كرد ، - الحوض : ميان سنگهاى حوض را با گل خالص بست . المَدَر - مص ، گل خالص و بدون ماسه ، شهرها و روستاها كه ساختمانهاى آن معمولا از گل خالص است ، شهرها در برابر روستاها . المُدِرّ - [ درّ ] : فا ، ؛ « الْمُدِرُّ للبول » : آنچه كه مادهء بول را افزايش دهد ، « مُدِرّاتُ البول » گياهان و داروهائي كه باعث افزايش ادرار مىشوند . المِدْرَى - ج مَدَارٍ و مَدَارَى [ دري ] : شاخ ، شانه . المَدْرَاء - مؤنث ( الأمْدَر ) است ، - ( ح ) كفتار ؛ « بَنو مَدْرَاء » : شهرنشينان . المِدْراة - ج مَدَارٍ و مَدَارَى [ دري ] : مرادف ( المِدْرَى ) است . المِدْرار - [ درّ ] : بسيار ريزان خون و يا شير . المِدْراس - [ درس ] : خانه اى كه در آن تورات مىآموزند . المِدْران - [ درن ] : جامهء بسيار چرك ؛ « ثِيَابٌ مِدْران » : جامههاى چرك و كثيف . المِدْرايَة - [ دري ] : مرادف ( المِذْرى ) است و به معناى چنگال و يا شانه و يا شاخ است . اين كلمه در زبان متداول رايج است . المِدْرأ - [ درأ ] : دفع كننده و يا بر طرف كننده چيزى . المُدَرَّب - [ درب ] : مفع ، آزمايش شده و آزموده و رنج ديده ، كسى كه ورزيده شده باشد ، - من الإِبِل : شترى كه سوارى مىدهد و در كوچهها راه مىپيمايد . المُدَرِّب - [ درب ] : مربي ورزشى ، مربي نظامى . المَدَرَة - يك قطعه گل خالص ؛ « مَدَرَةٌ الرجُلِ » : خانهء شخص . المُدْرَج - [ درج ] في كذا : داخل در چيزى ، نوشته اى در چيزى ، - ج مَدَارج : كاغذى كه در آن نوشته اى درج يا نامه اى مرقوم شده باشد . المَدْرَج - ج مَدَارِج [ درج ] : كتاب بسته شده ، مذهب و روش ، باند هواپيما ؛ « مَدْرَجَ النَّمْل » : ردپاى مورچگان بر روى زمين ؛ « سارفى مدارج الرُّقِيّ » : در راه پيشرفت گام برداشت . المُدَرَّج - [ درج ] : آمفىتئاتر ، سالن سخنرانى ، سالن نمايش . المُدْرَجَة - ج مَدَارج [ درج ] : كتاب يا نوشتهء پيچيده . المَدْرَجَة - ج مَدَارج [ درج ] : راه ، بيشترين راه ، آنچه كه انسانرا به بهترين مىرساند . المِدْرَس - [ درس ] : كتابى كه با آن درس دهند ، جاى درس و آموزش . المُدَرِّس - [ درس ] : استاد و آموزگار ؛ « المدرّسُ الْمُسَاعِد » : استاديار . المَدْرَسَة - [ درس ] : آموزشگاه ، - الابتدائية : دبستان ، - الثانويَّة : دبيرستان ، - الدّاخلية . مدرسه شبانه روزى ، - الحربية : دبيرستان نظامى . المُدَرَّع - [ درع ] : مفع ، حيوان مورچه خوار . المِدْرَعة - [ درع ] عند اليهود : جامهء كتاني كه علماى بزرگ يهود در بر مىكردند ، ج مَدَارِع ، جبهء پشمين . المُدَرَّعة - [ درع ] ( اع ) : كشتى جنگى ، رزمناو . المُدْرِكَات - [ درك ] : حواس پنجگانه . المُدْرِكَة - [ درك ] : « رجلٌ مُدْركةٌ » : كسى كه داراى نيروى درك كنندهء بسيار باشد . المُدَرَّمَة - [ درم ] : « دِرْعٌ مُدَرَّمة » : زره نرم و نازك و صاف . المُدَرْهَم - [ درهم ] : كسى كه درهم بسيار ( پول فلزى ) دارد . المَدْرُوس - [ درس ] : مفع ، لباس كهنه